Inleveren
Ergens naarmate de jaren vorderden heb ik dit stukje van mij ingeleverd. ‘Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg’, hoor je wel eens, toch? Ik zou best willen zeggen dat ik me hierbij aan kon sluiten, maar eigenlijk snap ik daar geen flikker van.

Ik had vaak een normaal die regelmatig compleet tegen de logica van mijn omgeving inging. Ik vind zelden iets gek, zolang je maar jezelf bent en er geen anderen mee schaadt.

Het waren niet de oordelen over mijn ‘gedrag’ zelf die me uiteindelijk steeds stiller maakten. Het is hetzelfde als wanneer ik sport: als ik een van mijn uitspattingen heb, zie ik niet eens wat er om me heen gebeurt. Ik waan me compleet in mijn eigen (geluk)bubbeltje. Het was wanneer ik terugliep en doorhad wat voor een effect mijn ‘ik-doe-lekker-waar-ik-zelf-zin-in-heb’-houding had op anderen.

Want zij ‘dansten’ niet en waren gewoon ‘normaal’ aan het schuilen. Niet alleen voor de regen, want mijn voorbeeld is vanaf nu een metafoortje, maar voor wat er gebeurt als je gewoon doet waar je zelf zin in hebt. Ongeacht wat anderen ervan vinden.

Dat vond ik altijd heel moeilijk, dat niet iedereen dit kon, omdat het eigenlijk hartstikke zonde is. Destijds wist ik nog niet zo goed waar dit vandaan kwam bij anderen. Daar was ik veel te jong voor. Het enige wat ik wist, is dat ik geen aandeel wilde hebben in iemand een kut gevoel bezorgen. Het niet erger maken of voeden, want dat vond ik zielig. Dus ging ik naast ze staan, aan de zijlijn, waar ik mezelf ook prima vermaakte. Zo was het voor mijn gevoel weer in balans en stond niemand alleen.

Nooit genoeg 
Langzaamaan begon ik steeds meer sociaal wenselijk gedrag te vertonen, maar het was gevoelsmatig nooit genoeg. Ik parkeerde mezelf in een hokje en dat hield ik vol omdat ik overal het beste van wist te maken. Daarbij kwam dat ik nog steeds mijn eigen pad volgde: naar het buitenland reizen, met als grootste wens voor onbepaalde tijd de wereld over.

Vanaf 2016 reisde ik regelmatig en iedere keer als ik in het buitenland was, kwam ik weer terug bij mezelf. Niemand die ‘last’ had van mijn uitspattingen. Van een afstand kreeg ik wel eens te horen: Els, zou je dat nou wel doen? Maar ik zag en voelde de gevolgen bij een ander niet. Dus het antwoord was heel simpel: ‘ga ik ondervinden en kom ik op terug’. Om vervolgens in een fontein te springen.

In mijn eentje kreeg ik ook heel vaak dingen voor elkaar waarvan anderen dachten: ‘hoe dan?’.
Het antwoord is heel simpel: ik was oprecht geïnteresseerd in iemands passie, waardoor mij een kans werd aangeboden die anderen niet kregen.
Maar nog vaker vroeg ik er zelf gewoon zonder blikken of blozen om.

‘Wil je zelf anders de parachute besturen?’ Duh, ja!
‘Mag ik in de 4×4 rijden? Het is toch offroad en kan nergens tegenaan batsen.’ Euhm, zit wat in, dus oké.
‘Hi meneer de airport-karretjes-chauffeur, het is mijn grote droom om in uw Ferrari over het vliegveld te crossen. Kan dat?’ Stap in meid.

Tja, nee heb je, ja kun je krijgen.

Mijn reisversie werd mijn leukste versie, want daar kwam ik weer tevoorschijn. Daar deed ik mijn normaal, want voor mij was dat niet gek en niemand die er ‘last’ van had.
Dat leverde me de mooiste ervaringen en avonturen op, door gewoon te connecten.
Wat voor anderen ook heel handig kon zijn, want ik probeerde het wel te fixen en hoe meer zielen, hoe meer vreugd.

TJOETJOE, all aboard.

Dansen 
Eerlijk? Voor een deel van mij was dit ook waarom ik graag reisde. In het buitenland hoefde ik niks uit te leggen. Het beeld klopte gewoon.
Het was op wereldreis dat ik voor het eerst echt inzag waarom ik het zo moeilijk vond om die versie van mij thuis te laten bestaan, toen ‘thuis’ mij opzocht.

Ik ga niet in details treden, want het is niet mijn verhaal, maar laten we het erop houden dat ik toeschouwer was van hoe iemand anders een corrigerende tik kreeg toen we samen zeer exclusieve dansjes deden op een strand.
De reden daarvan was heel simpel: de ander kon zich niet zelf vermaken en zei letterlijk: ‘doe eens normaal!’, waarna we vervolgens met z’n allen chagrijnig terugkeerden naar ons verblijf.

Dat moment is mij heel sterk bijgebleven. Ik moest het daar, in het buitenland, bij een ander zien gebeuren om zelf tot de conclusie te komen dat het genoeg was. Dit was precies de reden waarom ik ‘thuis’ inleverde. Dat had niks met de funpartij te maken, maar alles met de issues van een ander.

Eenmaal terug in Nederland na mijn wereldreis is die ingetogen versie van mezelf gestorven. Ik kon niet meer terug, al zou ik het willen. Moest ik blijkbaar eerst in mijn dertiger jaren voor belanden, maar hey:
may that tamme lammetje rest in peace ;-).

Mijn waarheid
Er staan hier heel veel pittige verhaaltjes; over Sjakies, Gerrit, Sinterklaas, Stoeptegels, etc. Ondanks dat het allemaal metafoortjes zijn die gebaseerd zijn op eigen ervaring, is dat helemaal shit om te lezen wanneer je jezelf in één van deze rollen herkent. Alsof ik achter mijn schermpje met speldjes in een voodoo poppetje prik. ‘Auw joh, je steekt in m’n ego’. Om vervolgens toch maar voor de zekerheid afstand te nemen omdat ik gevoelsmatig toch persoonlijk én ook nog publiekelijk mensen cancel.

Alleen wat men vergeet, is dat de waarheid is dat ik het niet in mij heb om iemand te haten. Heb ik heus geprobeerd hoor, want dat lijkt me veel makkelijker, maar dat is in mijn geval een kansloze missie.
Dat komt omdat als ik eerlijk ben en echt naar mezelf luister, ik ze allemaal snap. Dat is ook heel lang mijn probleem geweest: ik begrijp te veel.

Ik kan niet alleen maar inzoomen op details. Dat is mijn zwakte, want ik neem alles waar in z’n totaliteit. Hoe kut iets ook is, alles heeft een keerzijde. Daar staat voor mij dus iets moois (en soms waardevollers) tegenover. Het is maar net welke kant je het meest uitlicht.
In mijn geval doet mijn gezonde brein automatisch beiden.

Dat klinkt hartstikke prachtig, mits iedereen zijn eigen verantwoording draagt. Dat is dus ook precies wat er bij mij is veranderd de afgelopen jaren en wat vaak wordt gezien als hardheid. Ik begrijp en voel nog evenveel, maar of je nu midden in m’n leven staat of figureert langs de zijlijn, ik leg de verantwoordelijkheid terug waar die hoort. Bij jezelf.
Ongeacht hoeveel ik erom geef en hoeveel ik van iemand houd. Dat maakt mij ook een stuk minder leuk volgens sommigen, want geloof het of niet, dat is voor knetterveel mensen heel erg ingewikkeld.

‘Ja maar, ja maar… Ik wil zachte, lieve Elise!’ Ja snoes, die is er nog gewoon, maar daar moet je wel wat voor doen.

Datzelfde mogen anderen namelijk ook van mij verwachten, want van alle shitzooi die hier al staat beschreven is er niemand die mij ooit heeft gedwongen om te kiezen. Dat deed ik zelf: mijn keuzes, mijn consequenties.
Zelfs niet kiezen, is ook kiezen.

De uitkomst was ook vaak genoeg niet eerlijk of helemaal ruk, maar ik had eerder weg kunnen lopen of anders kunnen doen. Dat deed ik niet en ondanks dat het niet de beste keuze was, stonden daar achteraf nog steeds de nodige hulp en verzachtende knuffels tegenover. Dat krijg je ook van mij, want potverdikkie, het is ook niet altijd makkelijk en sommige gevolgen zijn zelfs heel oneerlijk.

Maar je moet wel naar het totaalplaatje blijven kijken en ervoor uit durven komen.

Ik vind dit zelf ook het meest matige stukje aan volwassen zijn maar ja, ik blijk er toch echt de leeftijd voor te hebben.

De rekening
Afgelopen vrijdag keek ik een nieuw uitgebrachte film: People We Meet on Vacation. Ik heb niet zoveel zin om te vertellen waar het precies over gaat. Mocht je interesse hebben, dan is Netflix je vriend en Google kan je er ook vast wat over vertellen. De volgende dag kreeg ik gelijk een appje van mijn zus met de vraag of ik ‘m al had bekeken. Ik hoefde niet te raden waarom ze het vroeg want daar was ik zelf al wel achter. Ik lijk nogal op de hoofdrolspeelster Poppy;
qua denken, doen en laten.

Ik zal dan ook maar bekennen dat, toen haar eindspeech in de film was afgelopen, ik even in gaapstok modus bleef hangen om het vervolgens op het janken te zetten. Spiegels zijn soms heel stom.

Reizen lijkt fantastisch en dat is het ook. Er zijn zoveel meer redenen waarom het mijn passie is, die wel legitiem zijn en niks te maken hebben met ‘ontlopen of vluchten’. Maar ook daar hoort een rekening bij.

Als er iets is wat mijn verkering naar de piepjes heeft geholpen, dan is dat het wel. Reizen bracht mij terug bij mezelf, maar dreef ons uit elkaar. Thuis is voor mij nooit een plek geweest, maar een persoon, dus mijn prio ligt niet bij het investeren in dakpannen en deurknoppen.
Dat lijkt goedkoper, maar dan moet je wel beiden volledig ingecheckt zijn en elkaar blijven meeten.

Wij zaten allang niet meer in hetzelfde vliegtuig bleek, en als ik had geweten dat ik moest kiezen, dan wist ik zonder twijfelen welke liefde het had gewonnen: thuis.

Wie dat was? In dit geval ik zelf.

De prijs
Er is nog een ander onderwerp wat meespeelt en wat mede verklaart waarom ik als meisje die wens opschreef. Daar heb ik nog vrij weinig over gedeeld hier. Heb ik zo mijn redenen voor en wie weet maak ik er ooit nog meer woorden aan vuil, maar voor nu laat ik het bij onderstaande.

Dit is nogal een tricky onderwerp, omdat dit heel persoonlijk is. Omdat er mensen zijn die veel baat hebben bij diagnoses, wat ik helemaal fijn vind voor anderen als het helpend is. Maar niet voor mij.
Waar het in mijn geval namelijk op neerkomt, is dat linksom of rechtsom: wij mensen zijn nou eenmaal allemaal anders bedraad. Dat maakt ons uniek. We hebben ieder een eigen softwareprogramma meegekregen bij onze lancering op deze aardkloot, maar we draaien niet allemaal mee op dezelfde server.

Mijn brein functioneert ook nét een tikkie anders dan bij de meerderheid en ik heb geen behoefte om daar een stempel op te drukken.
Ik kan er zelfs het hele alfabet voor afgaan, maar als ik alleen al bij de letter A begin, is er geen één label waar ik aan voldoe.
Want in alle eerlijkheid: ik heb er wel een tijdje naar gezocht omdat ik dacht dat een gebruiksaanwijzing van mij handig zou zijn voor anderen. Ook daar had en heb ik hulp bij. Maar pas toen we ermee stopten, kwamen we met de juiste antwoorden.

Sindsdien ben ik mij gaan verdiepen in onze neurologische systeempjes. Vind ik echt waanzinnig fascinerend, want zelfs dat wat we niet snappen valt te begrijpen als je het eenmaal snapt. Snap je? Nee? Geeft niet, maar dan kun je er ook niet over oordelen.

Ik wil dingen van mezelf best uitleggen aan de mensen die voor mijn neus staan, maar dan graag zonder weerwoord. Ik heb geen zin om er een goed-of-foutspelletje van te maken.

Dat zorgt er nu ook mede voor dat ik weer vaker stil ben, anders bestaat er een kans dat ik verzuip. Niet omdat ik geen stem heb, maar omdat als ik die te vaak laat horen in het echte leven, men met mij het gevecht aan wil gaan omdat ik zogenaamd tegen de stroming in zwem. Terwijl er eigenlijk wordt gevraagd of ik tegen mijn eigen natuur in wil spartelen. Vind ik echt knettervermoeiend.

Ik wil niet worden overgehaald naar een zogenaamd ‘begrijpelijk’ software. Is een beetje alsof ik team Apple ben versus iemand die alleen Microsoft gebruikt. Niet mijn probleem. Ik heb geleerd om op beiden te kunnen draaien maar dat wil niet zeggen dat ik me de hele tijd ga aanpassen.

Mijn geluk is altijd al geweest dat ik te eigenzinnig ben om klakkeloos te volgen. Daarom verplaatste ik mezelf naar plekken waar ik lekker rustig kon flowen. Daar stond ik volledig in mijn kracht, zonder fluitjes in m’n oor en corrigerende tikken van badmeesters en juffies aan de kant.

Ik ga mezelf niet laten verpletteren tot appelmoes omdat de meerderheid er geen appeltaart van kan bakken. Ik functioneer voor sommigen anders, maar ik neem uiteindelijk dezelfde verantwoordelijkheid als ieder ander functionerend mens.

Dat heeft een prijs en die heet onbegrip. Eentje die ik bereid ben om te betalen, want daardoor blijf ik mezelv.

Tot slot
Mijn meest waardevolle les van 2025 is dat niemand gelijk hoeft te hebben om gelijkheid te krijgen. Je hoeft alleen geen ongelijkwaardigheid te dragen.

Wat ik ook weet, is dat ik niet op zoek ben naar een plek waar het nooit moeilijk is, want dat bestaat niet. Ik ga voor een plek waar het moeilijk zijn waard is.
Hoe stiller ik ben, hoe beter ik weet waar dat precies is.

Dat voelt misschien haaks, omdat ik veel lul en dit publiekelijk deel, maar funfact: eigenlijk heb ik helemaal niks met woorden. Ik denk namelijk volledig in beeld.
En bij deze alvast een gratis neurologisch softwarelesje: beeld is veel sneller dan taal. Daarom ben ik soms lastig bij te houden of te volgen: ik zie, ik zie wat jij niet ziet.

Ik kan geinig schrijven, maar taal is niet mijn startpunt. Het is een vertaling achteraf.
Alsof ik met stoffer en blik door m’n bovenkamer hobbel, oftewel: beeld in taal gegoten.

Zo kijk ik wel eens naar mezelf en af en toe raak ik wel eens een beetje in de war. Daar staat dan zogenaamd een volwassen dame naar mij te koekeloeren in de spiegel, wiens lachrimpels langzaam permanent afgedrukt beginnen te staan. Terwijl ik mezelf identificeer als mijn zevenjarige ukkepukversie. HUH?

Dat maak ik uiteindelijk weer kloppend omdat ik schrijf. Omdat ik tegenwoordig ‘mezelf’ goed spel. Dus niet met de V van verdikkeme, maar de F van Fuck it, want je snapte me in het begin ook gewoon en leeftijd is maar een getal.
Dat moest ik alleen nog even leren, ja.
Die 26 tussenjaren waren heus wel ergens goed voor.

Wat je in 2026 kunt verwachten? Nog meer verhaaltjes, want daar word ik lekker rustig van. Oh ja, en misschien nog wel een 360 graden plot twist onderweg, want ik ben m’n leven aan het renoveren.

Vertel lekker niet hoe het gaat worden, ik laat het je vanzelf wel zien ;-).